بررسی منقبت سرایی شعرِ خواجہ شاہ نیاز احمد بریلوی

Abstract

خواجہ شاہ نیاز احمد بریلوی یکی از صوفیانِ نامدار سلسلۂ چشتیہ نظامیہ بود کہ در سدۂ سیزدھم ھجری در ھند شاخۂ نظامیہ را موردِ تجدید و پیشرفت قرار داد. سلسلۂ چشتیہ یکی از بزرگترین و معروفترین سلاسلِ تصوف در شبہ قارۂ پاکستان و ھند است و مؤسس و گسترش دھندۂ آن خواجہ معین الدین چشتی اجمیری بود کہ شاعرِ چیرہ دست زبان فارسی و پیشگامِ منقبت سرایی در عرفای چشتیہ بود. خواجہ شاہ نیاز احمد شاعرِ پُرتوان زبانِ فارسی بود و وی در ردیفِ منقبت سرایان طریقۂ چشتیہ مقامِ ارجمندی داشت. دیوانِ شعرش دارای مناقبِ نغز و بدیع در مدح و ستایش حضرت پیامبر اکرم ؐ، اھل بیت اطھارؑ، خلفای راشدینؓ، بزرگانِ دینؒ و خواجگان طریقۂ چشتیہ است.